Hiếu Cảm Động Thiên

đăng 02:29, 11 thg 6, 2013 bởi Lỗ Bình Sơn   [ đã cập nhật 21:25, 24 thg 3, 2014 ]

孝感動天

Hiếu Cảm Động Thiên

虞舜,瞽瞍之子。

性至孝。

父頑,母囂,弟象傲。

舜耕於曆山,

有象為之耕,

有鳥為之耘。

其孝感如此。

帝堯聞之,

事以九男,妻以二女,

遂以天下讓焉。

繫詩頌之,詩曰

    對對耕春象。

    紛紛耘草禽。

    嗣堯登帝位。

    孝感動天

Ngu Thuấn , Cổ Tẩu chi tử.

Tính chí hiếu .

Phụ ngoan, mẫu hiêu, đệ Tượng ngạo.

Thuấn canh vu Lịch sơn,

hữu tượng vi chi canh,

hữu điểu vi chi vân.

Kì hiếu cảm như thử.

Đế Nghiêu văn chi,

sự dĩ cửu nam, thê dĩ nhị nữ,

toại dĩ thiên hạ nhượng yên. 

Hệ thi tụng chi, Thi viết:

            Đối đối canh xuân tượng. 

            Phân phân vân thảo cầm. 

            Tự Nghiêu đăng đế vị. 

            Hiếu cảm động thiên tâm.




DỊCH XUÔI:


Đức Hiếu
Cảm Động LòngTrời

    Ngu Thuấn là con ông Cổ Tẩu, tính tình rất có hiếu.

    Cha Thuấn là người hung bạo, không phân biệt được hay dỡ nên người đời gọi là Cổ Tẩu, tức xem như kẻ mù, mắt không có con ngươi. Mẹ kế tối ngày rầm rĩ, sanh ra đứa con đặt tên là Tượng, một đứa trẻ ngổ nghịch, kiêu căng. Cha thường đài Thuấn đi cày ở đất Lịch Sơn vốn có nhiều thú dữ, nhưng khi tới nơi thì có đàn voi ra cày giúp, có chim muông đến nhặt cỏ giùm. Lòng hiếu của Thuấn đã cảm hóa được những loài vật đó. 
    Vua Nghiêu nghe được điều ấy rồi sắp xếp mọi việc để họp bàn với quần thần về người đàn ông này. Khi rõ mọi việc vua Nghiêu đã gã hai con gái cho Thuấn. Sau thời gian theo dõi vua Nghiêu thấy vừa lòng mà nhường thiên hạ, truyền ngôi vua lại cho Thuấn.

    Có thơ ca tụng việc này, thơ rằng:

Cày ruộng voi tới giúp,
Nhặt cỏ chim khắp nơi.
Nối Nghiêu lên ngôi đế,
Đức hiếu động lòng trời.


DỊCH THƠ:


Ngu Thuấn

Ðức đại thánh họ Ngu, vua Thuấn,
Buổi tiềm long gặp vận hàn vi,
Tuổi xanh khuất bóng từ vi,
Cha là Cổ Tẩu người thì ương ương

Mẹ ghẻ tính lại càng khe khắt,
Em Tượng thêm rất mực điêu ngoa.
Một mình thuận cả, vừa ba
Trên chiều cha mẹ, dưới hòa cùng em.

Trăm cay đắng, một niềm ngon ngọt,
Dẫu tử sinh không chút biến dời,
Xót tình khóc tối, kêu mai,
Xui lòng ghen ghét hóa vui dần dần.

Trời cao thẳm mấy lần cũng đến,
Vật vô tri cũng mến lọ người,
Mấy phen non lịch pha phôi,
Cỏ, chim vì nhặt, ruộng, voi vì cày .

Tiếng hiếu hữu xa bay bệ thánh,
Mệnh trung dung trao chánh nhường ngôi
Cầm thi, xiêm áo thảnh thơi,
Một nhà đầm ấm, muôn đời ngợi khen.

    Lý Văn Phức