Thân Thường Thang Dược

đăng 23:32, 11 thg 6, 2013 bởi Lỗ Bình Sơn   [ đã cập nhật 22:36, 25 thg 3, 2014 ]

親嘗湯藥

Thân Thường Thang Dược

西漢文帝,名恆,

高祖第三子,初封代王。

生母薄太後,

帝奉養無擔。

母嘗病,三年,

帝目不交睫,衣不解帶,

湯藥非親嘗弗進。

仁孝聞於天下。

繫詩頌之,詩曰

    仁孝聞天下,

    巍巍冠百王;

    母後三載玻,

    湯藥必先嘗。

Tây Hán Văn Đế, danh Hằng,

Cao Tổ đệ tam tử, sơ phong đại vương.

Sanh mẫu bạc thái hậu,

đế phụng dưỡng vô đam.

Mẫu thường bệnh, tam niên,

đế mục bất giao tiệp, y bất giải đái,

thang dược phi thân thường phất tiến.

Nhân hiếu văn vu thiên hạ.

Hệ thi tụng chi, thi viết:

            Nhân hiếu văn thiên hạ,

            Nguy nguy quan bách vương;

            Mẫu hậu tam tái pha. 

            Thang dược tất tiên thường.




DỊCH XUÔI

Tự Mình Nếm Thử Nước Thuốc


    Vua Văn Đế nhà Tây Hán tên Hằng, là con thứ ba của Hán Cao Tổ Lưu Bang, mẹ sinh ra ông là Bạc Thái Hậu. Buổi đầu ông được phong chức Vương ở đất Đại. Đến khi làm vua rồi mà vẫn phụng dưỡng mẹ chu đáo, không ngại mình đang đảm đương công việc của một vị vua.

    Lúc bấy giờ mẹ ông bị bệnh kéo dài ba năm, Văn Đế mắt không ngủ yên, thường mặc đại phục của vua đến thăm mẹ sau buổi chầu. Thường ở bên giường bệnh để lo thuốc thang không kể thân mình, mỗi khi dâng thuốc cho mẹ ông phải nếm trước (vì sợ có độc). Lòng nhân và hiếu của Văn Đế được lan truyền khắp trong thiên hạ.


Có thơ ca tụng, thơ rằng:

    Lấy đạo nhân hiếu dạy thiên hạ,

    Công đức cao hơn trăm vua khác,

    Phụng dưỡng mẹ nơi công đình nhà Hán,

    Thuốc thang tự tay nếm trước.

DỊCH THƠ


Hán Văn Đế


Kìa Văn Ðế vua hiền Hán đại
Vâng ấn phong ngoài cõi phiên vương 
Quên mình chức cả, quyền sang, 
Phụng thờ Bạc Hậu lễ thường chẳng sai. 

Ðến khi nối ngôi trời trị nước,
Vẫn lòng này săn sóc như xưa . 
Mẹ khi ngại gió, kinh mưa, 
Ba năm hầu hạ, thường như mọi ngày. 

Mắt chong bóng dám sai giấc ngủ,
Áo luôn mình dám sổ đai lưng. 
Thuốc thang mắt xét, tay nâng, 
Có tường trong miệng, mới dâng dưới màn. 

Tiếng nhân hiếu đồn vang thiên hạ,
Thói thuận lương hóa cả lê nguyên. 
Hai mươi năm lẻ kiền khôn, 
Ðã sau Tam Ðại, hãy còn Thành, Khang. 

Ấy hay vị đế vương đời trước,
Chữ hiếu dành đá tạc, vàng in, 
Còn ra sĩ, thứ, đấng hiền 
Ðếm xem mấy kẻ tiếng truyền đến nay. 

Lý Văn Phức
Comments